តៃវ៉ាន់បានបង្ហាញផែនការសម្រាប់ការចំណាយបន្ថែមចំនួន ៤០ ពាន់លានដុល្លារលើវិស័យការពារជាតិក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ ដែលចំណុចកណ្តាលនៃគម្រោងនេះគឺបណ្តាញការពារដែនអាកាសពហុស្រទាប់ដ៏មហិច្ឆតា និងបំផុសគំនិតដោយអ៊ីស្រាអែល — «T-Dome»។
ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីការពារកោះនេះពីហ្វូងយន្តហោះចម្បាំងចិន មីស៊ីលផ្លោង និងមីស៊ីលបញ្ជា និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក T-Dome មានគោលបំណងបង្កើតខែលការពារដ៏រឹងមាំមួយនៅលើមេឃតៃវ៉ាន់។
ទីក្រុងប៉េកាំងនៅតែបន្តទទូចថា តៃវ៉ាន់គឺជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចបំបែកចេញពីសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនបាន ហើយបានសន្យាម្តងហើយម្តងទៀតថានឹងនាំយកកោះនេះមកស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន ដោយកម្លាំងប្រសិនបើចាំបាច់។
លោកប្រធានាធិបតី Lai Ching-te បានធ្វើឱ្យការដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធ T-Dome យ៉ាងឆាប់រហ័សជាអាទិភាពចម្បង ដោយពណ៌នាថាវាជា “សំណាញ់សុវត្ថិភាព” ដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ចំនួន 23 លាននាក់ ចំពេលអ្វីដែលលោកហៅថា ជំហរយោធាកាន់តែឈ្លានពានរបស់ចិនចំពោះកោះនេះ និងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដ៏ធំទូលាយ។
តើប្រព័ន្ធ T-Dome របស់តៃវ៉ាន់ជាអ្វី?
ប្រព័ន្ធ T-Dome ត្រូវបានប្រកាសដោយលោក Lai នៅថ្ងៃទី 10 ខែតុលា ហើយបានធ្វើការប្រៀបធៀបជាមួយប្រព័ន្ធប្រឆាំងមីស៊ីល Iron Dome របស់អ៊ីស្រាអែល។
ខណៈពេលដែលប្រព័ន្ធ Iron Dome ត្រូវបានរចនាឡើងជាចម្បងសម្រាប់អាវុធរយៈចម្ងាយខ្លី ប្រព័ន្ធ T-Dome នឹងប្រឈមមុខនឹង “ការគំរាមកំហែងជាច្រើនប្រភេទ” អ្នកវិភាគសន្តិសុខដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងតៃប៉ិ លោក J. Michael Cole បាននិយាយ។
លោក Cole បាននិយាយដោយប្រើអក្សរកាត់សម្រាប់កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនថា “ប្រព័ន្ធនេះមានគោលដៅវាយប្រហារយន្តហោះ PLA មីស៊ីលផ្លោង និងមីស៊ីលបញ្ជា ក៏ដូចជាយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកកាន់តែខ្លាំងឡើង”។
តៃវ៉ាន់មានប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរួចហើយ រួមទាំងប្រព័ន្ធ Patriot ដែលផលិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រព័ន្ធ Sky Bow ដែលផលិតក្នុងស្រុក។
លោក Su Tzu-yun អ្នកជំនាញយោធានៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវការពារជាតិ និងសន្តិសុខតៃប៉ិ បាននិយាយថា T-Dome នឹងមានសមាសធាតុសំខាន់ៗពីរ។
លោកប្រធានាធិបតី Lai Ching-te បានធ្វើឱ្យការដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធ T-Dome យ៉ាងឆាប់រហ័សជាអាទិភាពចម្បង ដោយពណ៌នាថាវាជា “សំណាញ់សុវត្ថិភាព” ដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជន 23 លាននាក់របស់តៃវ៉ាន់ ចំពេលអ្វីដែលលោកហៅថា ជំហរយោធាកាន់តែឈ្លានពានរបស់ចិនចំពោះកោះនេះ និងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដ៏ធំទូលាយ។
តើប្រព័ន្ធ T-Dome របស់តៃវ៉ាន់ជាអ្វី?
ប្រព័ន្ធ T-Dome ត្រូវបានប្រកាសដោយលោក Lai នៅថ្ងៃទី 10 ខែតុលា ហើយបានធ្វើការប្រៀបធៀបជាមួយប្រព័ន្ធប្រឆាំងមីស៊ីល Iron Dome របស់អ៊ីស្រាអែល។
ខណៈពេលដែលប្រព័ន្ធ Iron Dome ត្រូវបានរចនាឡើងជាចម្បងសម្រាប់អាវុធរយៈចម្ងាយខ្លី ប្រព័ន្ធ T-Dome នឹងប្រឈមមុខនឹង “ការគំរាមកំហែងជាច្រើនប្រភេទ” អ្នកវិភាគសន្តិសុខដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងតៃប៉ិ លោក J. Michael Cole បាននិយាយ។
លោក Cole បាននិយាយដោយប្រើអក្សរកាត់សម្រាប់កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនថា “ប្រព័ន្ធនេះមានគោលដៅវាយប្រហារយន្តហោះ PLA មីស៊ីលផ្លោង និងមីស៊ីលបញ្ជា ក៏ដូចជាយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកកាន់តែខ្លាំងឡើង”។
តៃវ៉ាន់មានប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរួចហើយ រួមទាំងប្រព័ន្ធ Patriot ដែលផលិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រព័ន្ធ Sky Bow ដែលផលិតក្នុងស្រុក។
លោក Su Tzu-yun អ្នកជំនាញយោធានៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវការពារជាតិ និងសន្តិសុខទីក្រុងតៃប៉ិ បាននិយាយថា T-Dome នឹងមានសមាសធាតុសំខាន់ៗពីរ។
វានឹងមានប្រព័ន្ធបញ្ជា និងត្រួតពិនិត្យដែល “ប្រមូលទិន្នន័យរ៉ាដា កំណត់អត្តសញ្ញាណការគំរាមកំហែង សម្រេចចិត្តថាឧបករណ៍ស្ទាក់ចាប់មួយណាគួរបាញ់ និងសម្របសម្រួលអង្គភាពទាំងអស់ ដូច្នេះពួកវាមានប្រតិកម្មក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានវិនាទី”។
ផ្នែកមួយទៀតនឹងជា “ស្រទាប់ស្ទាក់ចាប់” – អាវុធដែលប្រើដើម្បី “បាញ់ទម្លាក់ការគំរាមកំហែងចូលមក” នៅរយៈកម្ពស់ផ្សេងៗគ្នា។
ហេតុអ្វីបានជាតៃវ៉ាន់ត្រូវការវា?
តៃវ៉ាន់បានរៀនមេរៀនសំខាន់ៗពីអ៊ុយក្រែនលើសារៈសំខាន់នៃការមានប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសដែលអាចការពារកងកម្លាំងប្រយុទ្ធ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ និងអគារស៊ីវិល។
ខណៈពេលដែលតៃវ៉ាន់បានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវយោធារបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ និងបានចំណាយប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារលើអាវុធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក វានឹងមានកម្លាំងតិចជាងនៅក្នុងជម្លោះជាមួយប្រទេសចិន។
លោក Su បាននិយាយថា ការមានសមត្ថភាព “បន្សាប” ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលរបស់ចិនភ្លាមៗនឹងជួយរារាំងទីក្រុងប៉េកាំងពីការវាយប្រហារ។
លោក Su បាននិយាយថា នាវាចម្បាំងចិនដែលដាក់ពង្រាយជាប្រចាំនៅជិតតៃវ៉ាន់មានសមត្ថភាពបាញ់មីស៊ីលរាប់រយគ្រាប់នៅអាកាសយានដ្ឋាន ទីតាំងរ៉ាដា និងមូលដ្ឋានយោធារបស់តៃវ៉ាន់ “ក្នុងរយៈពេលបីនាទី”។
នោះមិនរាប់បញ្ចូលមីស៊ីលរាប់រយគ្រាប់ដែលចិនមាននៅលើដីនោះទេ។
លោក Su បាននិយាយថា “នេះជាមូលហេតុដែលតៃវ៉ាន់ត្រូវការប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរួមបញ្ចូលគ្នាដែលមានសមត្ថភាពឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមដែលកំពុងលេចចេញទាំងនេះ”។
តើពេលណាវានឹងរួចរាល់?
វាអាស្រ័យលើកត្តាជាច្រើន រួមទាំងពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកអាចផ្គត់ផ្គង់អាវុធ និងបច្ចេកវិទ្យាដែលត្រូវការ។
តៃវ៉ាន់កំពុងរង់ចាំអាវុធរាប់ពាន់លានដុល្លារពីសហរដ្ឋអាមេរិករួចហើយ។
ក្រសួងការពារជាតិបានចេញផ្សាយបញ្ជីសព្វាវុធដែលខ្លួនមានគម្រោងទិញជាមួយនឹងថវិកាថ្មី រួមទាំងកាំភ្លើងធំដែលមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ មីស៊ីលវាយប្រហារដែលមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់រយៈចម្ងាយឆ្ងាយ មីស៊ីលប្រឆាំងបាលីស្ទីក និងមីស៊ីលប្រឆាំងរថពាសដែក និងប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើក។
សភាដែលគ្រប់គ្រងដោយគណបក្សប្រឆាំងមិនទាន់បានអនុម័តថវិកានេះនៅឡើយទេ ហើយវាមិនទាន់ច្បាស់ថាតៃវ៉ាន់មានគម្រោងទិញអ្វីពីសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ ប៉ុន្តែលោក Lai បាននិយាយថា នឹងមានការទិញអាវុធ “សំខាន់ៗ” ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។
លោក Lai បាននិយាយកាលពីថ្ងៃពុធថា យោធារបស់តៃវ៉ាន់មានគោលបំណងមាន “កម្រិតខ្ពស់” នៃការត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធរួមគ្នានៅឆ្នាំ 2027 – ដែលមន្ត្រីអាមេរិកបានលើកឡើងពីមុនថាជាពេលវេលាកំណត់ដែលអាចកើតមានសម្រាប់ការវាយប្រហាររបស់ចិនលើកោះនេះ – និង “សមត្ថភាពការពារជាតិដែលមានភាពធន់ខ្ពស់ និងទូលំទូលាយនៅឆ្នាំ 2033″។
លោក Su បាននិយាយថា “ការបញ្ចប់ស្ថាបត្យកម្ម T-Dome ទាំងមូលមុនឆ្នាំ 2027 គឺមិនអាចទៅរួចទេ”។
«ការធ្វើសមាហរណកម្មប្រព័ន្ធ និងការផលិតប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់ថ្មី — មីស៊ីល កាំភ្លើងប្រឆាំងយន្តហោះ និងអាវុធថាមពលដឹកនាំ — ទាំងអស់នឹងត្រូវការពេលវេលា»។
លោក Drew Thompson អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៅសាលាសិក្សាអន្តរជាតិ S. Rajaratnam នៅសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យា Nanyang ប្រទេសសិង្ហបុរី បាននិយាយថា ការត្រៀមខ្លួនមិនត្រឹមតែអាស្រ័យលើការដឹកជញ្ជូនប៉ុណ្ណោះទេ។
លោក Thompson បាននិយាយថា «វាពិតជាអាស្រ័យលើរបៀបដែលអ្នកកំណត់ប្រសិទ្ធភាព របៀបដែលអ្នកកំណត់ការត្រៀមខ្លួន និងអ្វីដែលរួមបញ្ចូលនៅក្នុង T-Dome»។
«តើពួកគេកំពុងរាប់គ្រាប់រំសេវបម្រុងសង្គ្រាមទេ? តើពួកគេមានមីស៊ីលគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងឃ្លាំងទេ? តើពួកគេត្រូវបានចែកចាយទេ?»
ហើយវាក៏តម្រូវឱ្យយោធា «រៀនពីរបៀបដំណើរការ» ប្រព័ន្ធផងដែរ។
ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក ឡៃ ឈីងតេ (Lai Ching-te) បានទៅទស្សនាមូលដ្ឋានយោធាមួយកន្លែង ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសមយុទ្ធយោធាចិនថ្មីៗនេះ នៅទីក្រុងតាវយាន (Taoyuan) កោះតៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤។
