ក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូធីរបស់ប្រទេសយេម៉ែនដើរក្បួនក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការចល័តទ័ពនៅទីក្រុងសាណា ប្រទេសយេម៉ែន កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។
ការឈានទៅមុខយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ក្រុមហ៊ូធីដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងប្រទេសយេម៉ែន និងការវាយប្រហារលើប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានធ្វើឱ្យព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប់ឈូងសមុទ្រមានជម្រើសតិចតួចដើម្បីឆ្លើយតប ដែលទាំងអស់នេះមានការចំណាយច្រើន។
អ្នកជំនាញនិយាយថា សារសំខាន់ដែលចេញពីព្រះរាជាណាចក្រគឺថា ទីក្រុងរីយ៉ាដមិនចង់បានសង្គ្រាមទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែអាកប្បកិរិយាក្លាហានរបស់ក្រុមហ៊ូធីអាចអូសទាញរដ្ឋឈូងសមុទ្រចូលទៅក្នុងជម្លោះកាន់តែទូលំទូលាយ។
លោក Mohammed Al-Basha អ្នកជំនាញផ្នែកយេម៉ែន និងជាទីប្រឹក្សាហានិភ័យដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី បានប្រាប់ CNN ថា សញ្ញាទាំងអស់ឥឡូវនេះ “ចង្អុលបង្ហាញពីការសងសឹកទ្រង់ទ្រាយធំរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ហើយលទ្ធភាពនោះកំពុងកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ”។
ការឈានទៅមុខយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ក្រុមហ៊ូធីដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងប្រទេសយេម៉ែន និងការវាយប្រហារលើប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានធ្វើឱ្យព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប់ឈូងសមុទ្រមានជម្រើសតិចតួចដើម្បីឆ្លើយតប ដែលទាំងអស់នេះមានការចំណាយច្រើន។
អ្នកជំនាញនិយាយថា សារសំខាន់ដែលចេញពីព្រះរាជាណាចក្រនេះគឺថា ទីក្រុងរីយ៉ាដមិនចង់បានសង្គ្រាមទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែឥរិយាបថដ៏ក្លាហានរបស់ក្រុមហ៊ូធីអាចនឹងអូសទាញរដ្ឋឈូងសមុទ្រចូលទៅក្នុងជម្លោះកាន់តែទូលំទូលាយ។
លោក Mohammed Al-Basha អ្នកជំនាញផ្នែកយេម៉ែន និងជាទីប្រឹក្សាហានិភ័យដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី បានប្រាប់ CNN ថា សញ្ញាទាំងអស់ឥឡូវនេះ «ចង្អុលបង្ហាញពីការសងសឹកទ្រង់ទ្រាយធំរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ហើយលទ្ធភាពនោះកំពុងកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ»។
លោកបាននិយាយថា «នៅពេលនេះពួកគេមិនមានជម្រើសទេ»។
ក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូធីរបស់យេម៉ែនដើរក្បួនក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការចល័តទ័ពនៅទីក្រុងសាណា ប្រទេសយេម៉ែន កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។
សប្តាហ៍នេះ ក្រុមឧទ្ទាមយេម៉ែនបានដណ្តើមយកកោះយុទ្ធសាស្ត្រ Perim នៅមាត់សមុទ្រក្រហម រួមជាមួយទីក្រុងកំពង់ផែ Mocha ខណៈដែលខ្លួនបានព្យាយាមគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រ Bab al-Mandeb ដែលជាផ្លូវថាមពលសំខាន់។
មិនយូរប៉ុន្មាន បំពង់បង្ហូរប្រេងសំខាន់របស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតត្រូវបានបិទបន្ទាប់ពីវាត្រូវបានវាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកពីអ៊ីរ៉ាក់។ គ្មានភាគីណាមួយអះអាងទទួលខុសត្រូវនោះទេ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានចង្អុលម្រាមដៃទៅកាន់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ដោយក្រុមប្រូកស៊ីអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេដឹងថាធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។
មនុស្សបើកទូករបស់ពួកគេឆ្លងកាត់កប៉ាល់កុងតឺន័រដែលកំពុងចតនៅជិតច្រកសមុទ្រ Bab al-Mandeb នៅឯនាយឆ្នេរសមុទ្រយេម៉ែនក្នុងឈូងសមុទ្រអាដិន នៅថ្ងៃទី 6 ខែសីហា ឆ្នាំ 2026។
រូបភាព AFP/Getty
ប្រទេសយេម៉ែនត្រូវបានអូសបន្លាយចូលទៅក្នុងភាពចលាចលក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ូធីបានដណ្តើមយករដ្ឋធានីសាណា ហើយបានបណ្តេញរដ្ឋាភិបាលដែលទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិឱ្យនិរទេសខ្លួន។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានដឹកនាំយុទ្ធនាការយោធានៅឆ្នាំបន្ទាប់ដើម្បីបណ្តេញក្រុមឧទ្ទាមចេញ ហើយបានបន្តគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលដែលទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិ ខណៈពេលដែលរក្សាការបិទផ្លូវយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរប្រឆាំងនឹងតំបន់ដែលកាន់កាប់ដោយក្រុមហ៊ូធីនៅក្នុងប្រទេស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អ៊ីរ៉ង់បានផ្គត់ផ្គង់អាវុធ និងការបណ្តុះបណ្តាលដល់ក្រុមហ៊ូធី ព្រមទាំងមានឥទ្ធិពលខ្លះលើការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមឧទ្ទាម។
ទោះបីជាបាត់បង់ទឹកដីក៏ដោយ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមិនទាន់ឆ្លើយតបដោយកម្លាំងពេញលេញនៅឡើយទេ ដែលបង្កើនសំណួរអំពីចលនាបន្ទាប់របស់ខ្លួន។
សកម្មភាពរបស់ព្រះរាជាណាចក្រនេះក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខអាចមានន័យថាការវិលត្រឡប់ទៅរកសង្គ្រាមទាំងស្រុង – ក៏ដូចជាមានផលវិបាកយ៉ាងធំធេងសម្រាប់ជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។
“ចូលរួមទាំងអស់គ្នា”
រដ្ឋឈូងសមុទ្រកំពុងប្រឈមមុខនឹងក្រុមដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់ ដែលមានបំណងពង្រីកការគ្រប់គ្រងទឹកដីនៅក្នុងប្រទេសយេម៉ែន។ នៅពេលនិយាយអំពីជម្រើស វាជាជម្រើសដ៏ស្ដើងសម្រាប់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។
ក្រុម Houthi ដែលតែងតែត្រូវបានលោកខាងលិច និងរដ្ឋមួយចំនួននៅតំបន់ឈូងសមុទ្រចាត់ទុកថាជាភ្នាក់ងារតំណាងឱ្យអ៊ីរ៉ង់ (proxy) ដែលដឹកនាំដោយក្រុមប្រដាប់អាវុធមិនសូវមានរបៀបរៀបរយ (rag-tag militia) នោះ បានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពយោធា និងយុទ្ធសាស្ត្រប្រយុទ្ធរបស់ខ្លួន។ ក្រុមនេះទទួលបានការគាំទ្រនៅក្នុងផ្នែកខ្លះនៃមជ្ឈិមបូព៌ា បន្ទាប់ពីបានវាយប្រហារលើអ៊ីស្រាអែលក្រោយសង្គ្រាមនៅតំបន់ Gaza ដែលជាលទ្ធផលនៃការវាយប្រហារលើអ៊ីស្រាអែលដឹកនាំដោយក្រុម Hamas កាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែតុលា។
ការទាមទាររបស់ក្រុម Houthi នៅតែដដែល៖ ពួកគេចង់ឱ្យមានការបញ្ចប់ការប៉ុនប៉ងរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក្នុងការដាក់ឱ្យតំបន់ធំទូលាយនៅភាគខាងជើងប្រទេសយេម៉ែន ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមនេះ ស្ថិតក្នុងភាពឯកោ តាមរយៈការបិទខ្ទប់ការធ្វើដំណើរ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ទោះបីជាពួកគេមានសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអ៊ីរ៉ង់ក៏ដោយ ក៏ពួកគេមានរបៀបវារៈផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ។
លោក Nasr al-Din Amer ប្រធានទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ Saba ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុម Houthi បានប្រាប់ CNN កាលពីថ្ងៃសុក្រថា ក្រុម Houthi នឹងបន្ត “ដាក់សម្ពាធ” លើអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត រហូតទាល់តែពួកគេ “បំបែកការឡោមព័ទ្ធដែលដាក់ដោយអយុត្តិធម៌ដោយសត្រូវអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតអស់រយៈពេល ១២ ឆ្នាំមកនេះ” ដែលនេះបង្ហាញពីចេតនាយ៉ាងច្បាស់ក្នុងការបង្កើនកម្រិតនៃជម្លោះ។
អ្នកគាំទ្រក្រុមហ៊ូធីនៅប្រទេសយេម៉ែនចូលរួមក្នុងការជួបជុំមួយដើម្បីអបអរសាទរការដណ្តើមយកទីក្រុងកំពង់ផែយុទ្ធសាស្ត្រ Mocha និងច្រកសមុទ្រ Bab al-Mandeb ក្នុងទីក្រុង Sanaa ប្រទេសយេម៉ែន កាលពីថ្ងៃសុក្រ។
Mohammed Hamoud/Getty Images
កោះរបស់ប្រទេសយេម៉ែនមួយនេះអាចមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងពិភពលោក
កោះ Perim ស្ថិតនៅក្នុងច្រកសមុទ្រ Bab al-Mandab ដែលបច្ចុប្បន្នមានសារៈសំខាន់ជាងពេលណាៗទាំងអស់ បន្ទាប់ពីប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានបង្វែរផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងនាំចេញតាមរយៈសមុទ្រក្រហម (Red Sea) នៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់បានបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz។ ក្រុមឧទ្ទាម Houthi ដែលមានអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រ បានធ្វើការវាយប្រហារលើនាវាចរណ៍នានានៅក្នុងតំបន់នេះ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមនៅតំបន់ Gaza បានផ្ទុះឡើងក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣ មក ដែលបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីការរំខានបន្ថែមទៀត ប្រសិនបើពួកគេអាចដណ្តើមយកកោះនេះបាន។
ចំណាំ៖ តំបន់គ្រប់គ្រងរបស់ពួកហ៊ូធី គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។
ប្រភព៖ Global Energy Monitor (Global Oil Infrastructure Tracker), Global Maritime Traffic, ACAPS, European Union Copernicus Sentinel-2, UK Maritime Trade Operations
រូបភាព៖ Lou Robinson, CNNក
កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រុម Houthi បានទាក់ទងមកកាន់រដ្ឋបាលរបស់លោក ដោយបញ្ជាក់ថាពួកគេមិនចង់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមដោយផ្ទាល់នៅក្នុងជម្លោះនេះទេ។
លោក Trump បានថ្លែងថា៖ «ពួកគេចង់ឱ្យយើងនៅក្រៅជម្លោះនេះ ហើយពួកគេក៏អនុញ្ញាតឱ្យនាវាភាគច្រើនធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បាន។ មានតែប្រទេសមួយប៉ុណ្ណោះដែលពួកគេមិនសូវពេញចិត្ត ហើយយើងនឹងដោះស្រាយបញ្ហានោះឱ្យបានត្រឹមត្រូវ»។
ប្រភពមួយបានប្រាប់ CNN ថា ព្រះអង្គម្ចាស់រាជទាយាទអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបាននិយាយពីរដងជាមួយលោក Trump កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ហើយបានជំរុញឱ្យគាត់វាយប្រហារក្រុម Houthis នៅពេលដែលពួកគេរុលទៅមុខឆ្ពោះទៅសមុទ្រក្រហម ប៉ុន្តែលោក Trump បានបដិសេធ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជូនទីប្រឹក្សាយោធាប្រហែល 100 នាក់ទៅកាន់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ក្នុងយុទ្ធនាការយោធារបស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹងក្រុម Houthis នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ CNN ក្នុងសប្តាហ៍នេះ ដោយដកស្រង់ប្រភពជាច្រើនដែលស្គាល់ពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះ។
លោក Nawaf Obaid សមាជិកជាន់ខ្ពស់នៅនាយកដ្ឋានសិក្សាសង្គ្រាមនៅ King’s College London និងជាអតីតទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានប្រាប់ CNN ថា “សំណើរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមិនដែលសម្រាប់ការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អាមេរិកទេ” ប៉ុន្តែសម្រាប់តែព័ត៌មានស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ប៉ុណ្ណោះ។ លោកបាននិយាយថា “រហូតមកដល់ពេលនេះ ការគាំទ្រនោះមានកម្រិត”។
“អស់ដំណោះស្រាយនយោបាយហើយ
មធ្យោបាយមួយទៀតគឺព្យាយាមស្វែងរកច្រកចេញនយោបាយពីជម្លោះ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះវាអាចយឺតពេលហើយសម្រាប់ជម្រើសនោះ។
បានចាប់ផ្តើម ប៉ុន្តែខ្លួន «រក្សាសិទ្ធិរបស់ខ្លួនក្នុងការចាត់វិធានការចាំបាច់ទាំងអស់ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន»។
លោក Bianco បាននិយាយថា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត «បានប្រើប្រាស់ដំណោះស្រាយនយោបាយអស់ហើយ»។
ទោះបីជាទីក្រុងរីយ៉ាដនឹងធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយពួកហ៊ូធីក៏ដោយ វានឹងមានការចំណាយយ៉ាងច្រើន។៏
លោក Al-Basha បាននិយាយថា នោះទំនងជាការចុះចូលទាំងស្រុងចំពោះការទាមទាររបស់ក្រុមហ៊ូធី។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ហើយនោះជាការចុះចូលដ៏ថ្លៃណាស់។ វាជាការចុះចាញ់ជាមូលដ្ឋាន»។
វាមិនច្បាស់ទេថាពេលណាដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនឹងចាប់ផ្តើមសកម្មភាពសងសឹកបន្ទាប់របស់ខ្លួន ប៉ុន្តែផលវិបាកត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងលើសពីព្រំដែនយេម៉ែន ឬទីក្រុងរីយ៉ាដ។
រូបភាពផ្កាយរណបបង្ហាញពីការខូចខាតដល់ស្ថានីយ៍បូមទឹកមួយនៅជិត Al Mesba’ah ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នៅថ្ងៃសុក្រ។
Planet Labs
លោក Salman Al-Ansari អ្នកវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានប្រាប់ CNN ថា “ដោយមានការគាំទ្រពីក្រុមចម្រុះដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត យុទ្ធនាការយោធារបស់រដ្ឋាភិបាលយេម៉ែនប្រឆាំងនឹងក្រុមហ៊ូធីកំពុងដំណើរការរួចហើយ ហើយខ្ញុំរំពឹងថាវានឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ ឬសូម្បីតែប៉ុន្មានម៉ោងខាងមុខ” ដោយបន្ថែមថា “យើងក៏អាចឃើញការភ្ញាក់ផ្អើលធំៗនៅលើវិស័យជាច្រើនផងដែរ”។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនឹងមិនចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមទាំងស្រុង «ដោយគ្មានការគាំទ្រពីអន្តរជាតិដ៏រឹងមាំ ជាប់លាប់ និងមិនច្បាស់លាស់» នោះទេ លោក Al-Ansari បានមានប្រសាសន៍ថា។
លោកបានបន្ថែមថា សហគមន៍អន្តរជាតិ «បានធ្វើកំហុសធ្ងន់ធ្ងរមួយដោយមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការព្រមានរបស់រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងយេម៉ែនកាលពីអតីតកាល» អំពីក្រុមហ៊ូធី។ «ឥឡូវនេះ ទីក្រុងរីយ៉ាដរំពឹងថាសហគមន៍អន្តរជាតិនឹងកែតម្រូវទិសដៅ និងគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការរំដោះយេម៉ែនពីកងជីវពលដ៏អាក្រក់នេះ»♣♠៕
